صفحه اصلياخباراطلاعیه هاکارگاه هادرباره ماتماس با ماEnglish
گروه بیست و اثر گذاری آن بر فرایند تصمیم گیری در نظام بین الملل

گروه بیست و اثر گذاری آن بر فرایند تصمیم گیری در نظام بین الملل

چکیده :

گروه بیست یک نهاد تازه تأسیس بین المللی است که هر چند از سال 1999 تا کنون فعال بوده است، ولی از سال 2008 به بعد که اجلاسهای سران را نیز به اجلاسهای وزرای دارایی و روسای بانکهای مرکزی خود اضافه کرده، اهمیت بیشتری پیدا کرده است. گروه بیست در واکنش به بحران مالی آسیا در سال 1997تشکیل شد. قبل از شکل گیری گروه بیست و نهادهایی مشابه آن، کشورهای صنعتی در قالب گروه 7/8 به تنهایی مسائل اقتصادی و مالی بین المللی را مدیریت می کردند و به دلیل اینکه این کشورها مهم ترین بازیگران اقتصادی دنیا بودند، خودشان از عهده مشکلات و بحرانها نیز بر می آمدند. به دنبال رشد اقتصادی ناگهانی در برخی از کشورها مخصوصاً برخی از کشورهای حوزه جنوب شرق آسیا و آمریکای لاتین، نقش اولیه کشورهای صنعتی در اقتصاد بین الملل کم رنگ تر شده و بازیگران نوظهوری به عرصه مالی و اقتصادی بین المللی اضافه شدند. پروسه جهانی شدن و آزادی تجارت به نحوی کشورهای صنعتی و اقتصادهای نوظهور را به یکدیگر متصل ساخته بود که وقتی بحران مالی در درون کشورهای جنوب شرق آسیا در سال 1997 رخ داد، به سرعت این بحران به کشورهای صنعتی نیز گسترش پیدا کرده و شرایطی پیش آمد که حل بحران جز با همکاری کشورهای صنعتی و اقتصادهای نوظهور ممکن نبود. هر چند گروه بیست در واکنش به بحران مالی آسیا ایجاد شد، ولی تداوم آن به معنی قدرت گرفتن اقتصادهای در حال ظهور و ضرورت حضور آنها پشت میزهای مذاکره و تصمیم گیری در مورد مسائل بین المللی مخصوصاً در حوزه اقتصاد بود.

گروه بیست یک نهاد غیر رسمی است که اجلاسهای آن در سه سطح معاونان، وزرای دارایی و روسای بانکهای مرکزی، و سطح سران تشکیل می شود. این نهاد بین المللی هیچ گونه دبیر خانه دائمی و سند تأسیسی ندارد و بیانیه های آن نیز جنبه الزام آور حقوقی ندارند ولی کلیه تصمیمات به صورت اجماع و بعد از بحث و بررسی های غیر فرمالیته و صمیمانه و به دور از جنجالهای رسانه ای شکل می گیرد، لذا تصمیماتی به عنوان تصمیمات گروه در بیانیه نهایی قید می شوند که همه اعضا با آن موافق باشند و اگر حتی یک کشور با تصمیمی موافق نباشد، آن تصمیم در بیانیه نهایی گروه قید نخواهد شد. این مسئله باعث می شود که اگر کشوری واقعاً شرایط پذیرفتن تصمیمی را نداشته باشد، دلایل خود را در میان همتایان خود مطرح کند و در صورت نیاز راه حلی برای آن اندیشیده شود. تصمیماتی هم که هیچ کس با آن مخالفت نداشته باشد اجرایی شده و در اجلاس بعدی گزارشی از میزان اجرایی شدن آن توسط هر کشور برای سایرین ارائه می شود.

در طول این یازده سالی که گروه بیست تشکیل شده موفقیتهای بسیاری را در حوزه هایی چون ارتقای سطح کد ها واستانداردهای بین المللی، کمک به حل مشکلات کشورهای فقیر و مقروض، مقابله با سوء استفاده هایی که از سیستم مالی نظام بین المللی صورت می گیرد مثل تأمین مالی تروریست ها و پول شویی، ایجاد اصلاحات در ساختار موسسات برتون وودز، کمک به حل بحران اقتصادی سال 2008 و ... کسب کرده است.

هر چند گروه بیست یک نهاد غیررسمی است و بسیاری از خصوصیات شکلی آن با سازمانهای رسمی بین المللی متفاوت است، ولی تقریباً تمامی کارکردهایی که برای یک سازمان بین الملی رسمی متصور است را دارا می باشد. علاوه بر این که کشورهای عضو گروه بیست از جمله قوی ترین کشورهای جهان در حوزه های اقتصادی و مالی می باشند و در اکثر برنامه های مالی بین المللی مشارکتی فعال دارند، این اعضا نفوذ زیادی نیز بر سایر سازمانهای بین المللی می گذارند. کشورهای عضو گروه بیست جزء دارندگان بالاترین میزان حق رأی در صندوق بین المللی پول و نهادهای بانک جهانی می باشند و به این طریق می توانند توافقاتی را که در گروه بیست به دست می آورند در این نهادها اجرایی سازند. خود گروه بیست نیز گذشته از اعضایی که دارد، با مهم ترین نهادهای اقتصادی بین المللی مثل صندوق بین المللی پول، بانک جهانی، هیئت ثبات مالی و ... نیز ارتباط و همکاری دارد. بنابر این می توان به این نتیجه رسید که هر چند گروه بیست یک نهاد غیر رسمی درنظام بین الملل می باشد ولی این به معنی کم رنگ بودن نقش آن نبوده و این نهاد نه تنها توانسته است کشورهای با اقتصاد در حال ظهور را به طور جدی تری وارد پروسه تصمیم گیری در نظام بین الملل کرده و نقش مهم تری را به اقتصادهای درحال ظهور بدهد، بلکه توانسته است از طریق کارکردهای سازمانی اش، قدرت اعضا و ارتباطاتی که با سایر نهادهای بین المللی دارد، نفوذ خود را در فرایند تصمیم گیری در نظام بین الملل تقویت کند.

با تأسیس گروه بیست، گامهای اولیه برای مشارکت دادن جدی تر اقتصادهای در حال ظهور بر فرایند تصمیم گیری در نظام بین الملل بر داشته شده است. ولی با بررسی بیانیه های گروه بیست می توان به این نتیجه رسیدکه کشورهای صنعتی عضو گروه در مقایسه با اقتصادهای در حال ظهور، نقش برجسته تری را در تهیه دستور کارها، برگزاری سمینارها و تأثیر گذاری بر سایرین برای کسب اجماع ایفا می کنند. هر چند در بیانیه های نهایی گروه بیست نظرات اقتصادهای در حال ظهور نیز تا حدودی گنجانده شده است، ولی در کل انعکاس دیدگاه های کشورهای صنعتی پررنگ تر می باشد. کشورهای صنعتی در مقایسه با اقتصادهای در حال ظهور از امکانات بیشتری برای اثر گذاری بر گروه بر خوردارند و از طرفی تجربه بیشتری هم در مدیریت امور مالی و اقتصادی بین المللی دارند. انتظار می رود که نقش اقتصادهای در حال ظهور در درجه اول و نقش کشورهای در حال توسعه در آینده در این گونه نهادهای بین المللی افزایش یابد.

منو اصلی

صفحه اصلي | اخبار | گالری عکس
©1392 دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران
Copyright © 2003-2013 School for International Relations of the Ministry of Foreign Affairs (SIR) - All rights reserved.