انجمن دیپلماسی ایران با موضوع رویکرد سازمان ملل متحد نسبت به جنگ تحمیلی سوم( جنگ رمضان)
انجمن دیپلماسی ایران، در یکصد و چهل و نهمین نشست از سلسله نشستهای «سهشنبههای دیپلماسی» که در تاریخ ۳۰ تیرماه ۱۴۰۵ برگزار شد، به بررسی رویکرد سازمان ملل متحد نسبت به جنگ تحمیلی سوم (جنگ رمضان) پرداخت.
در این نشست، دکتر محسن نذیریاصل، سفیر و نماینده دائم پیشین ایران در دفاتر اروپایی سازمان ملل در ژنو و وین، بهعنوان سخنران، ابعاد حقوقی، سیاسی و پشتپردهی قطعنامههای صادره، مواضع کشورهای کلیدی و نقش بیسابقهی کشورهای عربیِ حاشیهی خلیجفارس را با استناد به صورتجلسات رسمی (Procedings) و بیانیههای شورای امنیت تشریح کرد.
دکتر نذیریاصل در بخش نخست، به تحلیل دو جلسه کلیدی در تاریخهای ۲۸ فوریه و ۱۱ مارس پرداخت و نشان داد که قطعنامه ۲۷۲۸ (احتمالی) حاصل یک مهندسی دقیق دیپلماتیک با محوریت آمریکا و کشورهای عربیِ حاشیهی خلیجفارس (بهویژه امارات و بحرین بهعنوان اسپانسرهای اصلی) بوده است. ایشان با اشاره به تغییرات اساسی در بندهای قطعنامه، گفت که آمریکاییها با موفقیت هرگونه اشاره به «حق دفاع مشروع» و توسل به زور را از متن حذف کردند و در مقابل، در بند هشتم، هرگونه اقدام برای ممانعت از عبور قانونی در تنگه هرمز را «تهدید جدی علیه صلح و امنیت بینالمللی» قلمداد کردند که زمینهساز اقدامات آتی شورا علیه منافع ایران شد. همچنین محکومیتهای هدفمند علیه ایران، از جمله هدفقراردادن عمدی افراد و اماکن غیرنظامی و اقدامات از طریق نیروهای نیابتی، در متن گنجانده شد، درحالی که کوچکترین اشارهای به حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات در آن دیده نمیشود و قطعنامه را کاملاً غیرمتوازن توصیف کرد.
سخنران در ادامه به مواضع کشورهای کلیدی در شورای امنیت اشاره کرد و گفت روسیه در این نشستها با لحنی تند، رویکرد شورا را «ریاکارانه» و مصداق «قربانیسازی» (Victim Blaming) خواند و چین نیز موضعی دوگانه اتخاذ کرد و ضمن محکومیت اقدامات آمریکا و اسرائیل، همراهی با ایران را رد کرد. وی همچنین به نقش بیسابقهی کشورهای عربی بهعنوان حامیان اصلی قطعنامه اشاره کرد و آن را
نشانهی تغییر جدی در معادلات منطقهای دانست که در آن کشورهای عربی، برخلاف گذشته، همراهی خود با محور مقابل ایران را نهادینهسازی کردهاند. از نکات قابل توجه دیگر، ارائه قطعنامه موازی از سوی روسیه با هدف نشان دادن چهرهای اجماعگرا بود که در نهایت با رأی ممتنع چین و روسیه و رأی مثبت سایر اعضاء، قطعنامه آمریکایی به تصویب رسید.
در پایان این نشست، دکتر نذیریاصل با اشاره به ابعاد حقوقی قطعنامه، تأکید کرد که با وجود عدم تصویب این قطعنامه ذیل فصل ۷ منشور ملل متحد، آمریکاییها در جلسات بعدی با استناد به همین سند، از کشورها خواستار پایبندی به مفاد آن شدهاند و آن را بهعنوان مبنا و سابقهای برای اقدامات تنبیهی بعدی علیه ایران بهکار گرفتهاند. وی دیپلماتها و تحلیلگران را به بازخوانی دقیق صورتجلسات و توجه به جزئیات پشتپردهی دیپلماسی بینالملل فراخواند و بر این نکته تأکید کرد که قطعنامهی مذکور نه تنها راهحلی برای بحران ارائه نداد،بلکه بستری برای تشدید فشارهای بینالمللی بر ایران فراهم آورد.