انجمن دیپلماسی ایران با موضوع نشست اخیر ناتو، روندهای پیش‌رو و رویکرد آن به جنگ تحمیلی سوم

انجمن دیپلماسی ایران، در یکصد و پنجاهمین نشست از سلسله نشست‌های سه‌شنبه‌های دیپلماسی، به بررسی تحولات اخیر سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، نتایج اجلاس اخیر این سازمان در آنکارا و رویکردهای جدید آن در قبال تحولات امنیتی منطقه و جهان پرداخت. در این نشست، آقای دکتر علی بمان اقبالی زارچ سرکنسول جمهوری اسلامی ایران در ارزروم با تشریح ساختار، تاریخچه و تحولات راهبردی ناتو، مهم ترین اولویت های این سازمان، حضور دونالد ترامپ در اجلاس، جنگ اوکراین، جنگ رمضان و تحولات مرتبط با ایران، تغییر ماهیت جنگ های جدید و نقش فناوری‌های نوین در آینده نظامی ناتو را مورد بررسی قرار داد.

سخنران در بخش نخست، با اشاره به گستردگی ساختار اداری و نظامی ناتو، بر ضرورت شناخت دقیق تر این سازمان تاکید کرد. وی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از نیروهای ناتو را نیروهای نظامی‌کشورهای عضو تشکیل می دهند و در کنار آنها نیروهای غیرنظامی و اداری نیز فعالیت دارند، بودجه و ظرفیت بوروکراتیک این سازمان را قابل توجه دانست. به گفته ایشان، با توجه به جایگاه ناتو به عنوان
بزرگ ترین ائتلاف نظامی جهان و تحولات امنیتی و سیاسی در سطح منطقه ای و بین المللی، ایجاد یک مرکز کارشناسی برای شناخت دقیق ساختار، راهبردها و ظرفیت های این سازمان ضروری است. وی همچنین با اشاره به تاریخچه ناتو از سال ۱۹۴۹، توضیح داد که این سازمان در ابتدا با هدف مقابله با اتحاد جماهیر شوروی شکل گرفت، اما پس از پایان جنگ سرد، مدیریت بحران‌های منطقه ای، گسترش به شرق، مبارزه با تروریسم و امنیت سایبری به تدریج در زمره اولویت های آن قرار گرفت و از سال ۲۰۱۲ نیز مسئله اوکراین به یکی از محورهای اصلی توجه ناتو تبدیل شد.

سخنران در ادامه به اجلاس اخیر ناتو در آنکارا پرداخت و چهار پرسش اساسی درباره اهمیت این نشست برای اعضای سازمان، پیامدهای تصمیمات آن بر امنیت منطقه ای و جهانی، آینده ناتو و دستاوردهای ترکیه از میزبانی اجلاس مطرح کرد. وی ادامه جنگ اوکراین و تلاش های آمریکا، ترکیه و کشورهای اروپایی برای دستیابی به آتش بس را از مهم ترین موضوعات اجلاس دانست و تاکید کرد که این تلاش ها
تاکنون به راه حل پایدار منجر نشده است. وی همچنین جنگ رمضان و تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران را از دیگر موضوعات مهم فضای اجلاس عنوان کرد و گفت موضوع ایران و تنگه هرمز با وجود اهمیت آن، به موضوع اصلی نشست تبدیل نشد. عدم ورود مستقیم ترامپ به بحث تنگه هرمز نیز از نکات قابل توجه این اجلاس عنوان شد. همچنین اختلافات میان آمریکا و کشورهای اروپایی درباره هزینه های دفاعی، کاهش ظرفیت دفاعی اروپا و ضرورت افزایش مشارکت اعضای اروپایی در تامین هزینه‌های امنیتی، از دیگر محورهای مورد توجه این نشست بود.

در بخش دیگری از نشست، سخنران با اشاره به تغییر ماهیت جنگ های معاصر، جنگ اوکراین و جنگ رمضان را نمونه ای از تحول در شیوه‌های دفاع و تهاجم نظامی دانست. وی آسیب پذیری تجهیزات سنتی مانند تانک ها، بالگردها، موشک ها و ناوگان های بزرگ دریایی را در برابر تسلیحات جدید و کم هزینه مورد توجه قرار داد و تاکید کرد که فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی، سایبر، فناوری دیجیتال، لیزر و ماهواره در حال تبدیل شدن به عناصر تعیین کننده قدرت نظامی هستند. وی با اشاره به توافق های جدید برای سرمایه گذاری در حوزه هوش مصنوعی نظامی، از جمله سرمایه گذاری حدود ۴۰۰ میلیون دلاری شرکت لاکهید مارتین و یک شرکت انگلیسی در
استارتاپ های نظامی، این روند را نشانه حرکت ناتو به سمت تحول در صنایع دفاعی دانست. همچنین افزایش بودجه دفاعی اعضای ناتو تا پنج درصد تولید ناخالص داخلی و توجه بیشتر به لجستیک و تامین انرژی، از دیگر تصمیمات و اولویت های مطرح شده عنوان شد.

در پایان، سخنران به نقش ترکیه در برگزاری اجلاس آنکارا اشاره کرد و بر عملکرد این کشور در زمینه تدارکات امنیتی و نمایش ظرفیت های نظامی خود تاکید داشت. وی میزبانی اجلاس را فرصتی برای ترکیه دانست تا جایگاه خود را در ساختار امنیتی ناتو تقویت کرده و توانمندی‌های نظامی و دفاعی خود را به نمایش بگذارد. در مجموع، اجلاس آنکارا از منظر سخنران، بازتابی از تغییرات محیط امنیتی بین المللی و تلاش ناتو برای سازگاری با تهدیدهای جدید بود؛ تغییراتی که از ادامه جنگ اوکراین و تحولات خاورمیانه تا افزایش هزینه‌های دفاعی و ورود فناوری‌های نوین به عرصه نظامی را در بر می‌گیرد.